Huấn Ca 20
Nên nói hay làm thinh
1Có lời trách mắng không đúng lúc,
có kẻ thinh lặng mà lại biết điều.
2Thà trách mắng còn hơn giận dữ.
3Người thú tội thì tránh được bao hệ luỵ.
4Kẻ dùng bạo lực mà thi hành lẽ phải,
chẳng khác nào hoạn quan muốn hại đời con gái.
5Có kẻ thinh lặng mà được kể là khôn ngoan,
còn kẻ ba hoa thì đáng ghét.
6Có kẻ thinh lặng vì chẳng biết nói chi,
có kẻ thinh lặng để chờ thời.
7Người khôn ngoan biết thinh lặng chờ dịp tốt,
còn kẻ bép xép, dại khờ lại bỏ lỡ cơ may.
8Kẻ nhiều lời sẽ bị chán ghét,
người hiếu thắng thì bị khinh chê.
Những điều nghịch lý
9Có khi lâm nạn lại thành công,
gặp may mà hoá thiệt thòi.
10Có lúc cho đi mà con không được lợi,
có lúc cho đi lại được trả gấp đôi.
11Đôi khi vinh quang đem lại nhục nhã,
kẻ thấp hèn lại được ngẩng đầu hiên ngang.
12Có kẻ sắm nhiều mà tốn ít,
nhưng thật ra phải trả gấp bảy lần.
13Người khôn ngoan nói ít cũng gây được thiện cảm,
lời hoa mỹ của kẻ ngu đần chỉ là thứ đổ đi.
14Ích gì cho con quà biếu của đứa khờ dại:
nó biếu một mà trông được mười.
15Nó cho thì ít, trách mắng thì nhiều,
miệng oang oang như thằng mõ,
hôm nay cho mượn, ngày mai đã đòi.
Người như vậy thật đáng ghét.
16Kẻ ngu đần nói: “Chẳng có ai thân thiết với tôi,
việc nghĩa tôi làm, chẳng ai biết đến!”
17Chịu ơn nó toàn những quân mạt hạng,
biết bao lần chúng cười nhạo nó!
Tránh ăn nói vụng về
18Sẩy chân còn hơn lỡ miệng,
những kẻ gian ác cũng sụp đổ nhanh như thế.
19Người thô lỗ thì giống như câu chuyện không hợp thời,
kẻ dốt nát cứ kể đi kể lại.
20Kẻ ngu đần không nói được dụ ngôn,
vì lúc phải nói, nó lại chẳng nói.
21Do túng thiếu, có kẻ tránh được tội,
và không bị ray rứt lúc nghỉ ngơi.
22Có người tiêu vong vì xấu hổ,
nó tiêu vong vì nể mặt đứa khờ.
23Có kẻ vì xấu hổ mà hứa hẹn với bạn hữu,
bỗng dưng biến người ấy thành kẻ thù.
Gian dối
24Nơi con người, nói dối là điều đê tiện xấu xa,
kẻ dốt nát cứ luôn mồm nói dối.
25Trộm cắp còn đỡ hơn nói dối,
nhưng cả hai đều chuốc lấy hư vong.
26Kẻ quen nói dối là kẻ vô liêm sỉ,
nỗi nhục không bao giờ rời xa nó.
Về sự khôn ngoan
27Kẻ ăn nói khôn ngoan được người khác kính nể,
người cư xử chín chắn được bậc quyền cao trọng dụng.
28Người làm ruộng thu lúa đầy bồ,
kẻ đẹp lòng các bậc quyền cao, dù có lỗi lầm, cũng được tha thứ.
29Bổng lộc và quà cáp làm mờ mắt bậc khôn ngoan,
khiến miệng họ mắc quai, không còn dám khiển trách.
30Khôn ngoan bị che giấu, kho tàng bị chôn vùi:
cả hai nào có ích chi?
31Người che giấu sự đần độn
vẫn hơn kẻ che giấu sự khôn ngoan.
🌸 🌸 🌸